Ξενάγηση στο βλαχοπαππουδόσπιτο

Έτσι, για να θυμηθούμε το σπίτι της γιαγιάς που περνάγαμε το πάσχα και το καλοκαίρι μέχρι να πάρουν άδεια οι γονείς.

Γενικη δομη του σπιτιου
Το βλαχο-παππουδο-σπιτο σπανια χτιζεται μονομιας. Συνηθως ο ιδιοκτητης το χτιζει σαν κυψελη, προσθετοντας ένα δωματιο ή μια επεκταση όταν εχει λεφτα, ή απλα, οποτε του καβλωσει. Ετσι, καποια δωματια φαινονται πιο καινουργια και καποια φαινονται σα να ανηκουν σε άλλο σπιτι. Συχνα μαλιστα το νέο δωματιο/επεκταση είναι χτισμενο λιγο πιο ψηλα από το υπολοιπο σπιτι και συνδεεται με 2 σκαλακια με ασπρο σοβα και μια μικρη κουρελου πανω. Κάθε δωματιο εχει και διαφορετικο τυπο πορτας: από μια ξυλινη πορτα με «κεντητα» λουλουδατα τζαμακια, μεχρι ένα μπερντε ή μια απ' αυτές τις κουρτινες από κρεμαστα ξυλινα κορδωνια. Κοινα σημεια που εχουν οι πορτες: καμια δεν κλεινει καλα και ολες χρησιμοποιουν για στοπ πετρες απ' την ντοπια παραλια ή σταλαχτιτες απ' το κοντινο σπηλαιο. Επειδη ο ιδιοκτητης συμμετεχει ενεργα στην κατασκευη, το σπιτι εχει παντα καποια μελανα σημεια που φαινεται η δουλεια του ερασιτεχνη: μπορει η κουζινα να γερνει λιγο, το ξυλινο πατωμα να εχει κενα και όταν σφουγγαριζεις να σταζει από κατω, το σοβατεπί ενιοτε να ξεχει, τα σκαλια να είναι ασυμμετρα και ο διαδρομος να είναι τοσο καμπυλωμενος που να μοιαζει με μαγνητικο τομογραφο.

Σαλονι (ή σάλα)
Κυριο επιπλο ειναι το σερβαν μηκους 38 μετρων με μικρα ντουλαπακια που περιεχουν ενα πληρες σερβιτσιο για το καθε εγγονι: πιατα, καλα κρυσταλα και σετ μαχαιροπηρουνων μεσα σε χαρτοφυλακα με βελουτε επενδυση. Πανω στο σερβαν φιγουραρουν ασημικα, δαντελες, φωτογραφιες ολου του σογιου, φοντανιερες με σοκολατακια που δεν εχουν φαγωθει απ'το 1970, κηροπηγια ΧΩΡΙΣ ΚΕΡΙΑ, Μπαμπουσκες, μινι εικονιτσες τις παναγιας που ανοιγοκλεινουν, φρουτιερες με ξυλινα φρουτα, μπιμπελο απο μπομπονιερες, βαζα με πλαστικα λουλουδια, ο φετεινος Καζαμιας, καραβια μεσα σε μπουκαλια, ένα ξεχασμενο χριστουγεννιατικο στολιδι και η αναμνηστικη πλακετα απ'την Αντισταση. Πιο διπλα, εχουμε ενα σκρινιο, το κατω μισο ειναι συρταρωτο για τα ασπρα, το πανω ειναι βιτρινα για τα βοημιας, και ΠΑΝΩ απ'το ταβανι του σκρινιου (οπως και καθε επιπλου) αποθηκευεται οτι να'ναι, συνηθως κουτες με παλια τσουκαλια. Στο καθιστικο υπαρχει μια ντιβανοκασελα ή γενικα καποιο ειδος συρταρωτου καναπε τυλιγμενο σε πλαστικο, στον οποιο φυλασσονται τα καλα φουστανια και περιεχει αρκετη ναφθαλινη για να σκοτωσει 3 συνταγματα ιππικου, μαζι με τα αλογα. Η τηλεοραση θυμιζει καφασι διακοσμημενο με δαντελα, πιανει μονο κρατικα, και αλλαζει καναλι απο κατι ασημι στρογγυλα κουμπια που οταν πατας το ενα, βγαινει εξω το αλλο. Για τραπεζακι της τηλεορασης χρησιμοποιειται ότι υπαρχει προχειρο: κομοδινο, σκαμπο, τραπεζι ραπτομηχανης, ακομα και η παλια τηλεοραση. Σε τρεις απ' τις τεσσερις γωνιες του σαλονιου υπαρχει εικονοστασι «χαρντκορ εκδοση», με καντηλι, θυμιατο, εικονισμα της Παναγιας της Κουτσοκερας, κοκκινη λαμπα, μισολιτρο μπουκαλακι «Αυρα» με αγιασμο, τιμιο ξυλο, και το χρυσο σταυρουδακι που εφερε ο θειος απ' τα Ιεροσολυμα. Οι τοιχοι κοσμουνται απο κρεμασμενες κουρελουδες, πινακες που απεικονιζουν τσιγγανες, ασπρομαυρες μεγεθυμενες φωτογραφιες του ντοπιου τοπιου, χειροποιητα κεντηματα με βουνα και λαγγαδια και πιατα-σουβενιρ από διαφορα νησια.

Μπανιο
Το μπανιο σα δωματιο εχει μικρη ιστορια, μιας και μεχρι περυσι ταυτιζοταν με το χωραφι παραδιπλα. Οποτε συχνα συνανταμε το εξης παραδοξο: παρ'ολο που ειναι το πιο νεοκτιστο δωματιο του σπιτιου, με καποιο τροπο δειχνει το ιδιο παλιο με το υπολοιπο. Ο νιπτηρας ειναι μεγαλος σε χρωμα σαπιο πρασινο ή σαπιο μπεζ. Πανω υπαρχει ενα μπουκαλακι κρεμοσαπουνο Βιλανοβα που εχει σταματησει να πωλειται απο το 1981 και εκτοτε ξαναγεμιζεται με ανταλακτικα. Το μπουκαλακι ειναι γαλαζιο με ξεβαμμενα γραμματα και το ντισπενσερ ηταν ασπρο αλλα εχει πιασει κορατσα και πλεον ειναι κιτρινο. Το δε κρεμοσαπουνο, συχνα νερωμενο για να κρατησει παραπανω, ειναι σαν αρρωστο φλοκι 5 ημερων αποχης και δε διαλυεται στο χερι οταν το βρεχεις, αλλα «χορευει» πανω στο νερο. Διπλα απ'το Βιλανοβα, κουτακι οδοντοκρεμα Κολινος και παραδιπλα, 85-κιλο μπλοκ πρασινο αοσμο σαπουνι, που ειναι φτιαγμενο old school, απο λιπος αρνιου και καυστικη ποτασσα! Ο καθρεφτης του μπανιου εχει μεγεθος σπιρτοκουτου και λεκεδες σκουριας και στο σχετικο ραφακι συνανταμε την κλασικη τσιγκινη σαπουνο-θηκη, το στρογγυλο βουρτσακι για τον αφρο ξυρισματος και πλαστικο ποτηρι «ΟΧΙ ΦΩΤΙΕΣ ΣΤΑ ΔΑΣΗ» με φαγωμενες οδοντοβουρτσες. Μπανιερα δεν υπαρχει, ντουζιερα δεν υπαρχει, υπαρχει μονο η σχετικη βρυση που βγαινει απ τον τοιχο με το μαυρο τηλεφωνο. Το ρολο της ντουζιερας αναλαμβανει ολο το δωματιο του μπανιου, στο κεντρο του οποιου απλα υπαρχει ενα σιφωνι. Επειδη το μπανιο ειναι προσφατη επεκταση, δεν εχει ιχνος μονωσης και οι θερμοκρασιες εκει σπανια ξεπερνουν τους -10 βαθμους, με αποτελεσμα να χρησιμοποιειται συχνα ως δευτερο ψυγειο. Δεν ειναι λιγες οι φορες που, εκει που κανουμε την αναγκη μας, αντικρυζουμε με φρικη πανω στο παραθυρακι μια κατσαρολα με πατσα απο γουρουνοκεφαλη ή μια λεκανη με μπακαλιαρο και εξω απ'τη σιτα να καραδοκει μια αγελη σαυρες σε μεγεθος Βελοσιραπτορα.

Ηλεκτρικα-Υδραυλικα
Το συστημα υδρευσης και ηλεκτροδοτησης του σπιτιου για καποιο λογο ερχεται σε δευτερη μοιρα κατα το χτισιμο με αποτελεσμα να ειναι μια μονιμη απειλη για τη ζωη και τη σωματικη ακεραιοτητα των ενοικων. Οι ασφαλειες του πινακα του ηλεκτρικου ειναι μεγαλες σα ροδακινα και μερικες ειναι απο μαυρο βακελιτη οποτε ή δεν πεφτουν ποτε ή πεφτουν ΠΑΝΤΑ! Οι διακοπτες ειναι «στριφτου» τυπου αμφιβολης αντοχης, και το ηδη ασταθες δικτυο στρεσαρεται ακομα περισσοτερο, αφου σε καθε ελευθερη μπριζα του σπιτιου υπαρχει κι ενα θερμαντικο σωμα σε φουλ λειτουργια. Ετσι λοιπον δεν ειναι σπανιο φαινομενο να καταρρευσει ολο το δικτυο με μια απλη ηλεκτρικη οδοντοβουρτσα, ή να αναψουμε μια συσκευη στην κουζινα και να σβησει ή να καει μια αλλη στο υπνοδωματιο. Συχνα μαλιστα θα βρουμε την καφετιερα στο σαλονι ή τη φριτεζα στο μπανιο, σε μια τελευταια προσπαθεια να αποσυμφοριστει το δικτυο. Τα υδραυλικα δεν ειναι σε καλυτερη μοιρα: οι σωληνωσεις του σπιτιου τριζουν και δονουνται καθε φορα που κλεινει μια βρυση και, επειδη η παροχη του σπιτιου ερχεται απο ενα σωληνα που εχουν μπηξει στο χιονι του διπλανου βουνου, το νερο στο μπανιο ειναι ΜΟΝΙΜΩΣ παγωμενο, οσο κι αν ανοιγεις τη βρυση για ζεστο! Ο θερμοσιφωνας ειναι πιο επικινδυνος κι απο ηλεκτρικη καρεκλα και φυσικα απαγορευεται ρητα η χρηση ολων των παραπανω κατα τη διαρκεια καταιγιδας, ηλιακης εκρηξης ή συνοδου της αφροδιτης με τον αιγοκερω. Το μονο καλο με ολα αυτα ειναι οτι η ΔΕΗ ερχεται γυρω στα 20 ευρω το διμηνο και η ΕΥΔΑΠ σπανια ξεπερνα το 1 ευρω το χρονο.

Κουζίνα
Επειδη η κουζινα στο χωριο ειναι ο επισημος χωρος της γυναικας, χτιστικε στο τελος με οτι υλικα ειχαν περισσεψει απ'την κατασκευη του υπολοιπου σπιτιου. Ως αποτελεσμα, η κουζινα ειναι συχνα ενα συνοθυλευμα απο ξυλο, πετρα, μαρμαρο, μωσαϊκο και χοντροκοκκο τσιμεντο. Ο φουρνος εχει θολωμενο καφε τζαμακι και οταν ανοιγοκλεινει τριζει και ξυπναει ολο το χωριο. Ο νεροχυτης από μωσαϊκο ειναι παντα κατω απ'το παραθυρο με την πρασινη σιτα και στο στομιο της βρυσης (που ανοιγοκλεινει με την κλασικη κοκκινη βανα εξωτερικου χωρου) υπαρχει παντα ενα κομματακι λαστιχο ποτισματος για να κατευθυνει τη ροη του νερου.

Μαγειρικα σκευη και εργαλεια βρισκονται ολα κρεμασμενα με προκες στους τοιχους, διπλα στο μικρο «κυβικο» ημερολογιακι της εκκλησιας απο σαπια γκρι χαρτακια που γραφουν απο πισω παροιμιες. Παγκος δεν υπαρχει, συνηθως, αντ' αυτου εχουμε ενα μεγαλο ξυλινο τραπεζι ή ενα μικρο αναδιπλουμενο με μουσαμα ή φορμαϊκα για τραπεζομαντηλο, που πανω υπαρχει παντα μια μπεζ λεκανη με λαχανικα. ΠΑΝΤΑ! Η κουζινα εχει συνολικα δυο συρταρια, εκ των οποιων το ένα δεν ανοιγει. Το συρταρι εχει μεσα 2-3 πηρουνια (διαφορετικα μεταξυ τους), μερικα τραπεζομαντηλα, 1 ανοιχτηρι-γατζο με ενσωματωμενο τιρμπουσον, προσφορα του ντοπιου συνεταιρισμου και ένα κεντητο σεμέν που είναι «καλο» και στρωνεται όταν εχουν μουσαφιρεους. Το πραγματικο κοσμημα ομως της κουζινας ειναι το ψυγειο μαρκας ΠΙΤΣΟΣ ή ΙΖΟΛΑ, που ανοιγει με σιδερενιο χερουλι, ενιοτε ΚΑΙ πενταλι, και καθε φορα που κλεινει, κανει ΓΝΤΟΥΠ και ξυπναει οσους δεν ειχε ξυπνησει το τριξιμο του φουρνου. Στην κουζινα επισης υπαρχουν παντα τα εξης αντικειμενα που ανταλλαζουν περιοδικα θεση: καρω χρυσο/μπλε ντενεκεδες για το λαδι και τη φετα, βυσσινι πλαστικα βαρελια με μαυρο βιδωτο καπακι για τις ελιες και τα τουρσια, παλια κουτια ζαχαροπλαστειου που ειχαν βουτηματα ή αλμυρα και πλεον αδειασαν και ξαναγεμιστηκαν με κατι άλλο, ένα παλιο τρανζιστορ που πιανει «Εκκλησια», ένα αδειο καφασι Αμστελ, μια αντλια λαδιου και μια σακκουλα με σκουπιδια (ποτε σκουπιδοντενεκες).

Υπνοδωματιο
Σε αντιθεση με τα αστικα υπνοδωματια που εχουν αναβαθμισει σε γραφειο, βιβλιοθηκη και γενικα ζωτικο χωρο, το υπνοδωματιο του βλαχοπαππουδοσπιτου είναι ακριβως ότι λεει: ΥΠΝΟδωματιο! Χρησιμοποιειται μονο για υπνο. Και επειδη ως γνωστον ο παππους κοιμαται 11:00 με 4:30, είναι το πιο παραμελημενο και ξεχασμενο απ' το Θεο δωματιο σ' ολο το σπιτι. Μεσα υπαρχει ενα σιδερενιο κρεββατι με σκαλιστα ψηλα ποδια, μια σαπια ντουλαπα αντε κι ένα κομοδινο ή κατι που μοιαζει με κομοδινο. Οσο εσυ τρεχεις στα ΙΚΕΑ για να βελτιωσεις το υπνοδωματιο σου, ο παππους το' χει χεσμενο και παραταει τα παντα εκει μεσα, μετατρεποντας το σε δευτερη αποθηκη. Δεν είναι σπανιο λοιπον μπαινοντας στο δωματιο να μη μπορουμε να κανουμε βημα παραπερα, διοτι θα βρουμε μπροστα μας: ένα αδειο τελαρο, μια τσαπα, δυο-τρεις φακους, μια ροδα ποδηλατου, μια σκαλα, τρια ψαλιδια, έναν καρυοθραυστη, μια μικρη γεννητρια, ένα βενζινοπριονο, μια τηλεοραση που δε δουλευει, έναν κουβα με βρωμονερο, δυο αδεια κιουπια, ένα διαφορικο από αμαξι και οτι επιπλο δεν καταφερε να βρει θεση στο υπολοιπο σπιτι.

Credits: Stu, Ντι και Σοφία για το σκρίνιο και τα random αντικείμενα της κουζίνας, idomeneas για την 1η φωτο της κουζινας.